Το σημείο νέφους είναι η θερμοκρασία στην οποία ένα μη ιονικό επιφανειοδραστικό σε υδατικό διάλυμα αλλάζει από διαυγές σε θολό κατά τη θέρμανση. Αντανακλά την ισορροπία μεταξύ υδρόφιλων και λιπόφιλων ιδιοτήτων στο μόριο της επιφανειοδραστικής ουσίας. Το σημείο νέφωσης είναι ένας από τους κύριους δείκτες για την πρόβλεψη της απόδοσης ενός επιφανειοδραστικού. ο προσδιορισμός του μπορεί να προσδιορίσει προκαταρκτικά την κατάλληλη θερμοκρασία λειτουργίας του.
Το GB/T559-2010 καθορίζει πέντε μεθόδους (A, B, C, D και E) για τον προσδιορισμό του σημείου θολώματος μη ιοντικών επιφανειοδραστικών διαφόρων τύπων. Οι μέθοδοι Α, Β και Γ ισχύουν για τον προσδιορισμό του σημείου θολώματος μη ιονικών επιφανειοδραστικών παρασκευασμένων με συμπύκνωση λιπόφιλων ενώσεων όπως λιπαρές αλκοόλες, λιπαρές αμίνες, λιπαρά οξέα, εστέρες λιπαρών οξέων και αλκυλοφαινόλες με αιθυλενοξείδιο. Οι μέθοδοι D και E εφαρμόζονται στον προσδιορισμό του σημείου θολώματος των μη ιονικών τασιενεργών που συντίθενται με πολυμερισμό κατά συστάδες οξειδίου του αιθυλενίου και οξειδίου του προπυλενίου. Η μέθοδος Ε γενικά δεν είναι εφαρμόσιμη σε μη ιονικά επιφανειοδραστικά που συντίθενται με πολυμερισμό κατά συστάδες λιπόφιλων ενώσεων όπως λιπαρών οξέων ή εστέρων λιπαρών οξέων με οξείδιο του αιθυλενίου και προπυλενοξείδιο, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν ο προσδιορισμός έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να αναπαραχθεί.
Η επιλογή κάθε μεθόδου θα πρέπει να ακολουθεί τις παρακάτω οδηγίες.
Μέθοδος Α:Εάν το υδατικό διάλυμα του δείγματος γίνει θολό μεταξύ 10 και 90 μοιρών, ο προσδιορισμός πρέπει να γίνει σε απεσταγμένο νερό.
Μέθοδος Β:Εάν το υδατικό διάλυμα του δείγματος γίνει θολό κάτω από 10 βαθμούς ή το δείγμα δεν είναι πλήρως διαλυτό στο νερό, ο προσδιορισμός θα πρέπει να γίνει σε υδατικό διάλυμα βουτυλαιθέρα διαιθυλενογλυκόλης 25%. Αυτή η μέθοδος δεν είναι κατάλληλη για ορισμένα δείγματα με χαμηλή περιεκτικότητα σε αιθυλενοξείδιο ή δείγματα αδιάλυτα σε διάλυμα βουτυλαιθέρα διαιθυλενογλυκόλης 25%.
Μέθοδος Γ:Εάν το υδατικό διάλυμα του δείγματος γίνει θολό πάνω από 90 βαθμούς, ο προσδιορισμός θα πρέπει να γίνει σε σφραγισμένη αμπούλα. Μια σφραγισμένη αμπούλα επιτρέπει την εκτέλεση της λειτουργίας υπό πίεση, φθάνοντας σε θερμοκρασίες υψηλότερες από το σημείο βρασμού του διαλύματος σε ατμοσφαιρική πίεση. Ένα υδατικό διάλυμα χλωριούχου νατρίου μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί αντί για απεσταγμένο νερό και το σημείο θολότητας του δείγματος μπορεί να προσδιοριστεί σύμφωνα με τη Μέθοδο Α, αλλά τα αποτελέσματα δεν δείχνουν απλή συσχέτιση με τα αποτελέσματα που λαμβάνονται με τη μέθοδο της αμπούλας.
Μέθοδος Δ:Εάν το όξινο υδατικό διάλυμα του δείγματος γίνει θολό μεταξύ 10 και 90 μοιρών, ο προσδιορισμός θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε πρότυπο διάλυμα HCl 1,0 mol/L.
Μέθοδος Ε:Εάν το όξινο υδατικό διάλυμα του δείγματος γίνει θολό σε θερμοκρασίες άνω των 90 βαθμών, ο προσδιορισμός πραγματοποιείται σε υδατικό διάλυμα που περιέχει 50 g n-βουτανόλης και 0,04 g ιόντων ασβεστίου ανά λίτρο.
